17 września – początek dramatu Polaków

agresja fot
Bez wypowiedzenia wojny, wbrew wszelkim podpisanym umowom armia Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich 17 września 1939 roku zaatakowała nasz kraj. W dyplomatycznej nocie usprawiedliwiającej te działania napisano, że państwo polskie uległo rozpadowi, członkowie rządu uciekli, a mienie i obywateli należy chronić przed wojną.

Wszelkie podpisane przez Polaków traktaty utraciły ważność, a w wyniku ataku Sowieci zajęli powierzchnię zamieszkałą przez 13 milionów ludzi zajmującą ponad dwieście tysięcy kilometrów kwadratowych.

Dla Polaków rozpoczął się dramatyczny czas represji, masowych wywózek na Syberię obejmujących (według różnych szacunków) od 550 tysięcy do blisko półtora miliona ludzi.

17 września (oficjalnie od 2013 roku, ale obchody tego dnia były organizowane przez Związek Sybiraków już od 1991 roku) jest także Dniem Sybiraka. Jak czytamy na oficjalnej stronie internetowej Związku, zesłania nie zaczęły się wcale w XX wieku – „Sybir już od końca XVI wieku bardzo źle kojarzy się kolejnym pokoleniom Polaków. Stał się dla nich symbolem prześladowań, katorgi, ucisku, martyrologii, zniewolenia, świadectwem niszczenia polskiej państwowości i tłumienia niepodległościowych dążeń – najpierw przez carat rosyjski, a od II wojny światowej – przez totalitaryzm radziecki”.

Najważniejszym celem tego dnia jest przypominanie prawdziwych losów zesłańców, spisywanie ich i przekazywanie dalej.

Ks. Łukasz Krzanowski „Syberyjskie Anioły”

Odeszli zabrani przemocą, z uścisków domowych pieleszy.

We łzach powiezieni gdzieś nocą, może ich podróż ucieszy.

Stłoczeni w ciemnościach wagonów, jak sople zawisłe w powietrzu,

[…]

Wierszami, pieśniami sławieni, w historiach krwią nasiąkniętych,

Stoją teraz jak drzewa, wspięte wysoko do nieba.

ZNANI SYBIRACY: Józef Piłsudski, Władysław Anders, gen. August Emil Fieldorf „Nil”, Bronisław Piłsudski, Andrzej Strug, Maurycy August Beniowski, Walerian Łukasiński, Jan Kiliński, Hanka Ordonówna, Anna German i wielu, wielu innych.

Czyżby zapomniana data?

wkroczenie wojsk sowieckich do Polski
Każdy z nas zna datę napaści hitlerowskich Niemiec na Polskę. Dzień 1 września urasta do miana symbolu i stał się preludium do jednego z z najbardziej krwawych konfliktów naszego globu, II wojny światowej. Ale w cieniu tej daty pozostaje jeszcze inne wydarzenie z września 1939 roku, przysłowiowy „nóż w plecy” wbity przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w Polskę. Wydaje się, że ta data nie zdołała przebić się do powszechnej świadomości.

Co się wydarzyło 17 września 1939 roku? W chwili największego zagrożenia, gdy Wojsko Polskie toczyło walki z armią III Rzeszy nad Bzurą, a Warszawa, Lwów i Modlin jeszcze stawiały opór hitlerowskiemu najeźdźcy, granice naszego państwa przekroczyła Armia Czerwona. Był to akt agresji i zdrady. Inwazja ZSRR na Polskę dokonała się z pogwałceniem układu o nieagresji, jaki został zawarty w latach 30. przez oba te państwa. Dodajmy, że układ ten miał trwać do 1945 rok. Pomimo to Moskwa nawiązała współpracę z Berlinem, czego owocem był pakt Ribbentrop-Mołotow sankcjonujący wydarzenia, jakie miały wydarzyć się we wrześniu 1939 roku. Tym samym Stalin i Hitler wydali wyrok na Polskę. Wyrok, który został wykonany „na raty”, a ostatnim jego aktem była inwazja Armii Czerwonej.

Równo 76 lat temu, wczesnym rankiem, wojska ZSRR przekroczyły granicę Polski. Oficjalnym powodem inwazji miała być bratnia pomoc, jakiej Armia Czerwona miała udzielić ludności cywilnej. Tylko, że pomocna ręka czerwonoarmistów dzierżyła karabin z bagnetem. Rosjanie poddali represjom polskich jeńców wojennych oraz ludność cywilną. Szczególnie po zajęciu zachodniego terytorium Rzeczypospolitej represje wobec Polaków nasiliły się tak, iż aresztowania, zsyłki w głąb Rosji, konfiskaty majątków oraz mordy były na porządku dziennym.

Rosjanie nie cofali się przed oszustwem i fortelem, aby tym łatwiej pokonać szczupłą polską obronę. Zdecydowana większość sił Wojska Polskiego była wówczas zaangażowana w walki z armią niemiecką. Przykładem tego jest zachowanie rosyjskich czołgistów, którzy wywieszali białe flagi na znak pokoju. Szybko jednak zrzucali te maski „sojusznicze”. Po inwazji rozpoczęto aresztowania polskich żołnierzy, schwytanych do niewoli mordowano w masowych egzekucjach, co miało miejsce m.in. po zajęciu Rohatynia czy Wilna.

Polacy nie byli w stanie walczyć na dwóch frontach. Toteż skutki inwazji ZSRR były łatwe do przewidzenia. Jeszcze dziś można spotkać w rosyjskiej historiografii próby usprawiedliwienia tego aktu zdrady i agresji. Dobrze, że świadomość Polaków o wydarzeniach z 17 września i ich konsekwencjach zaczyna rosnąć. Powinniśmy pamiętać o tej bolesnej lekcji historii, jakiej udzielił nam ZSRR, i opierać się fałszywej wizji niektórych historyków starających się usprawiedliwiać zbrodnie totalitarnego systemu Stalina.